20 Kasım 2014, Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’nun Konuşması

Saygıdeğer Bakanlar,
Değerli Konuklar,
Hanımefendiler,
Beyefendiler,

İkinci Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi’nin Bakanlar düzeyindeki toplantısına hoşgeldiniz demekten büyük memnuniyet duyuyorum.

Zirvenin hazırlık çalışmaları sırasında hiçbir desteği esirgemeyen Moritanya Dışişleri Bakanı ve Afrika Birliği Dönem Başkanı Sayın Ahmed Ould TEGUEDI’ye huzurlarınızda teşekkür etmek istiyorum.

Bu tarihi toplantıya ev sahipliği yaptıkları için Ekvator Ginesi Dışişleri Bakanı Sayın Agapito Mba MOKUY’a şükranlarımı sunuyorum.

Öte yandan Zirve’nin hazırlıkları sırasında göstermiş olduğu çabalardan ötürü Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Bayan Nkosazana Dlamini Zuma’ya da teşekkür ediyorum.

Burada sizlerle birlikte olmanın büyük bir ayrıcalık olduğunu söylemek isterim.

Türkiye-Afrika işbirliğine verdiğimiz önemin somut bir adımı olarak değerlendirilebilecek Zirve’nin Türkiye ve Afrika arasındaki ekonomik, sosyal ve siyasi ilişkileri güçlendireceğine yürekten inanıyorum. Zirve’nin, ayrıca, kıta ülkeleriyle uzun süreli ve karşılıklı işbirliğinin tesis edilmesine olan inancımızın önemli bir göstergesi olduğunu düşünüyorum.

Hanımefendiler,
Beyefendiler,

Son 20 yıldır Afrika kıtasının istikrarlı ve güçlü bir şekilde büyüdüğünü müşahede ediyoruz. Kıta ülkelerinin üçte ikisi en az 10 yıldır kesintisiz bir şekilde büyüme kaydediyor. Genel tabloya baktığımızda kıta ekonomisinin son 10 yıldır %5 büyüdüğünü görüyoruz. Afrika kıtası yatırım yapmak için çok cazip bir coğrafyadır. Afrika artık kendi geleceğini şekillendirecek iradeye sahiptir.

Afrika kıtasındaki çalışabilir nüfusun üçte ikisinin istihdam edildiği tarım sektörü öncelik taşıyan alanlardan biridir. Dünyada ekilebilir arazilerin %60’ı Afrika’da yer almaktadır. Bu büyüklükte bir potansiyel sadece Afrika kıtasını değil tüm dünya nüfusunu beslemeye yetecek düzeydedir.

Bu bağlamda, Afrika Birliği’nin 2014 yılını tarım ve gıda güvenliği yılı olarak ilan etmesi bir tesadüf değildir.

Halihazırdaki mekanizmaları etkili kullanarak Afrika ve Türkiye iş çevreleri arasında etkili iletişim kanallarının kurulması gerekmektedir.  

İş bağlantıları ve ortaklıklar kurmak suretiyle yeni işbirliği alanları yaratmalıyız. Sahip oldukları genç nüfus sayesinde Türkiye ve Afrika önemli bir potansiyel taşımaktadır. Genç girişimcilerimizin birlikte projeler geliştirebilmeleri için gerekli olan sinerjinin oluşturulması için elimizden geleni yapmaya hazırız.

Ortak gündemlerimizden bir diğeri de kadınların desteklenmesi olmalıdır. Birlikte oluşturacağımız mekanizmalar ve öncülük edeceğimiz girişimlerle kadınların hem kamu hem de özel sektörde ekonomik ve sosyal olarak etkin olabilecekleri ortamı sağlamalıyız.

Afrika’nın doğal güzelliklerinin kıtanın sosyal ve ekonomik kalkınmasında önemli rol üstleneceğine inanıyoruz. Türkiye, bu alandaki tecrübelerini ve örnek uygulamalarını Afrika ülkeleriyle paylaşmaya hazırdır.

Önceliklerimizden bir diğeri de Türkiye ve Afrika’yı kültürel değişim programları ve akademik alanda gerçekleştirilecek işbirliğiyle birbirine yakınlaştırmaktır. Afrikalı gençleri desteklemek maksadıyla her yıl düzenli olarak burs tahsis ediyoruz. Gelecek nesillerin daha güçlü ilişkiler içerisinde olabilmesini teminen dostluk köprülerinin kurulmasına ön ayak olabiliriz.

Son yıllarda işbirliğimizin güçlendiği bir diğer alan sağlık sektörüdür. Kıtada yaşanan sağlık sorunlarının çözülmesi için, kapasite artırımına yönelik kurumlara verilecek destekler, düzenlenecek hizmet içi eğitim programları ve sağlık taraması gibi uygulamaları sürdüreceğiz.

Kıtanın acil ihtiyaçlarının karşılanması konusunda elimizden geleni yapmaya gayret ediyoruz. Ebola salgını ile mücadele kullanılmak üzere hızlı bir şekilde kaynak sağladık. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ekipman desteği sağlanması için hazırlıklarını sürdürmektedir. Bunlara ilave olarak ek 5 milyon dolarlık ayni ve nakdi yardım paketinin sonuçlandırılması için çalışmalarımız devam ediyor.

Bir başarı örneği olan Afrika Birliği’nin geçtiğimiz yıl kuruluşunun 50nci yılını kutlaması memnuniyet vericidir. Kıta ülkelerindeki yönetişim, demokrasi ve ekonomik entegrasyon alanlarında Afrika Birliği’nin yapmış olduğu olumlu katkılar yadsınamaz.

Afrika Birliği’nin yanında kıtadaki diğer bölgesel ekonomik topluluklar da bölgesel işbirliğinin gerçekleştirilmesine yönelik önemli faaliyetler de bulunmaktadır.

Daha fazla diyalog ve ortaklık girişimleriyle bölgesel ekonomik kuruluşlarla daha fazla işbirliği yapmak arzusundayız.

Hanımefendiler,
Beyefendiler,

Şimdiye kadar bahsetmiş olduğum işbirliği alanlarının yer aldığı Ortak Uygulama Planı yarın düzenlenecek olan Zirvede Cumhurbaşkanlarının onayına sunulacaktır.

Türkiye’nin Afrika politikası 2013 yılında yeni bir ivme kazanmıştır. Ülkemizin Afrika’da 39 Büyükelçiliğinin bulunması; 30 Afrika ülkesinin de Ankara’da temsilciliğinin yer alması karşılıklı olarak ikili ilişkilerimizin gelişmesine gösterdiğimiz önemin göstergesidir.

Halklarımız arasındaki iletişim de kuvvetlenmektedir. Her yıl yüzbinlerce insan Türkiye’den Afrika’ya; Afrika’dan Türkiye’ye çeşitli vesilerle seyahat etmektedir. Bugün ülkelerimizde karşılıklı olarak binlerce vatandaşımız eğitim, çalışma veya başka sebeplerde yaşamaktadır.

Türk yatırımlarının Afrika kıtasında her geçen gün arttığını görmekten mutluluk duyuyorum. Bu yatırımlar, yerli işgücü istihdam ederek ülke kaynakları ile üretilen ürünleri üçüncü ülkelere ihraç etmektedir.

Türkiye ile Sahra Altı Afrika ülkeleri arasındaki ticaret hacmi son 10 yılda 10 kattan fazla artmıştır. 2013 yılındaki karşılıklı ticaret hacmi 23 milyar dolara ulaşmıştır. (2014 yılının ilk 8 ayında gerçekleşen ticaret hacmi: 13 milyar dolar) Ortak amacımız bu rakamı 2018 yılı itibariyle 50 milyar dolara çıkarmaktır.

Afrika ülkelerinde bulunan Türk yatırımlarının toplam değeri 6 milyar dolar civarındadır.

Yüzlerce Türk şirketi kıta genelinde faaliyette bulunmaktadır. Türk müteahhitlik firmaları da Afrika’da önemli projeler gerçekleştirmektedir. Türk müteahhitlik firmalarının iş hacimlerinin %18’ini Afrika’da üstlendikleri projeler oluşturmaktadır.

Kıta genelinde 11 ofisi bulunan Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı yerel kurumlarla işbirliği yaparak teknik destek vermekte ve kapasite geliştirme faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Türkiye tarafından dünya genelinde yapılan kalkınma yardımlarının üçte biri Afrika’ya verilmektedir.

Değerli Meslektaşlarım,

Türkiye, 1 Aralık 2014 itibariyle G-20 dönem başkanlığını devralacaktır.

2015 sonrası kalkınma gündemine ilişkin beklenen uzlaşma sebebiyle 2015’in bir “kalkınma” yılı olacağını söyleyebiliriz.

Bu sebeple, gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomiye entegrasyonu ve karşılaştıkları sorunların çözümü öncelikli gündem olacaktır. Afrika’nın kalkınması küresel ekonominin yaşadığı sıkıntıların aşılmasında önemli bir unsurdur. Bu bağlamda, G-20 başkanlığımız süresince Afrika ülkelerinin sorunlarını gündeme getirmek hedeflerimizden biri olacaktır.

G-20 ve Afrika ülkeleri arasında iletişim ve etkileşimin tesis edilmesi için çaba sarf edeceğiz.

G-20 ülkeleri ile gelişmekte olan ülkeleri biraraya getirecek bir etkinlik düzenlemek istiyoruz. Afrika ülkeleri de bu etkinliğe davet edilecektir. G-20 başkanlığımız sürecince Afrika’ya ulaşmaya daha fazla gayret edeceğiz.

Değerli Meslektaşlarım,
Hanımefendiler,
Beyefendiler,

Bu özel etkinlik sebebiyle şimdiye kadar yapılmış olan projelere değinen bir fotoğraf sergisi hazırladık. Türkiye ve Afrika ülkelerinin ortaklaşa gerçekleştirdikleri projelere ait fotoğraflar ile bilgilendirici notların yer aldığı konferans salonu koridorunda bulunan sergiye hepinizi davet etmek istiyorum.

Son olarak, Türkiye-Afrika ilişkilerinin gelişmesi için göstermiş olduğununuz değerli katkılar için hepinize teşekkür etmek istiyorum.