Sayın Bakanımızın Ankara’da Yerleşik Afrika Büyükelçileri Onuruna Verdikleri Çalışma Yemeğinde Yaptıkları Konuşma

(4 Kasım 2014, 13:30, Ankara)

Sayın Büyükelçiler, Bayanlar ve Baylar,
Bugün bu aile etkinliğine katıldığınız için hepinize teşekkür etmek istiyorum.
19-21 Kasım 2014 tarihleri arasında Malabo’da gerçekleştirilecek II. Türkiye-Afrika Zirvesi’ne hazırlanırken, bugün sizlerle temas etmekten memnuniyet duyuyorum. Değerli görüş ve önerileriniz bu etkinliğin başarısı için önem taşımaktadır.
Konuşmamın başında, genel olarak Afrika’daki gelişmeleri nasıl gördüğümüzü sizlerle paylaşmak istiyorum.
Ekselansları,
Türkiye’nin Afrika’yla İlişkileri
Afrika ile ilişkilerimizi ve işbirliğimizi geliştirmek dış politikamızın temel yönelimlerinden birini oluşturmaktadır. Türkiye'nin Afrika politikası geçici siyasi ve ekonomik düşüncelerin bir yansıması değildir. Tam aksine, güçlü tarihi ve kültürel yönleri olan bir sürecin ürünüdür.
Ortaklık Politikamız çerçevesinde, Afrika'ya yönelik çok boyutlu bir yaklaşım izlemekteyiz.
Bu bağlamda ikili üst düzeyli ziyaretleri yoğunlaştırmak suretiyle yakın siyasi ilişkiler tesis ettik. Afrika ülkelerinin hakları ve yaklaşımlarını gerek ikili, gerek çok taraflı forumlarda savunmaktayız. BMGK Geçici Adaylığımıza ilişkin kampanyamızda da beyan ettiğimiz üzere, uluslararası platformlarda Afrika’nın sesi olmaya devam edeceğiz.
Afrika ülkelerinin karşı karşıya bulundukları zorlukları aşmaları için daha fazla ticaret, yatırım ve insani-teknik yardım yoluyla ekonomik alanda birlikte çalışıyoruz.
Ayrıca, ihtilaf ve anlaşmazlıkların barışçıl yollardan çözüme kavuşturulmasına katkıda bulunmak amacıyla diplomasi yoluyla üzerimize düşen rolü oynamaya hazırız.
Kısacası, kendimizi Kıta'nın dışında değil, aksine stratejik bir ortak olarak görüyoruz.
Afrika’nın yeniden doğuşu
Afrika bugün birçok ümit vaat eden gelişmelerle yeniden doğmaktadır.
Demokrasi ve iyi yönetişim yolunda kaydadeğer ilerlemeler meydana gelmiştir. Geçtiğimiz on yıl içerisinde, çok sayıda başarılı seçime ve barışçı şekilde iktidar değişimlerine şahit olduk.
Son dönemde Güney Afrika Cumhuriyeti, Mali, Moritanya, Mozambik ve Botsvana'da icra edilen adil ve demokratik seçimler bu eğilimi kuvvetlendirmiştir.
Bu olumlu gelişmeler ve başarılar Afrika’yı değiştirmekte ve dünyanın gözünde daha çekici kılmaktadır.
Afrika ülkeleri aynı zamanda bölgesel işbirliği ve bütünleşme alanlarında da önemli gelişmeler kaydetmektedir.
Günümüzde Afrika ülkeleri, kendi kaynaklarını ve kendi mekanizmalarını kullanarak sorunlarının üstesinden gelmek ve problemlerini çözebilmek için gayretlerini arttırmaktadırlar.
Afrika sorunlarına Afrikalı çözümler
Türkiye, “Afrika sorunlarına Afrikalı çözümler” ilkesine bağlıdır.
Bu ilkeden bahisle, geçtiğimiz yıl 50. kuruluş yıldönümünü kutlayan Afrika Birliği’nin bir başarı hikayesi olduğunu vurgulamak isterim. Afrika Birliği Kıtada iyi yönetişimi, demokrasiyi ve ekonomik bütünleşmeyi geliştirmek ve zenginleştirmek adına önemli başarılara imza atmıştır.
Afrika Birliği’nin yanısıra bölgesel örgütler de bölgesel işbirliği, arabuluculuk ve ihtilafların önlenmesi alanlarında kendilerinin önemli birer aktör olduklarını kanıtlamışlardır.
İşte bu nedenledir ki, Türkiye, bir stratejik ortak olarak, Afrika ile ilgili politikalarını Afrika Birliği’nin karar ve beyanatlarına göre formüle etmektedir.
Ebola
Kıta’nın acil ihtiyaçlarına ve güncel gelişmelerine de hassasiyetle yaklaşmaktayız. Bu çerçevede, Sierra Leone Hükümetinin Ebola salgını ile mücadele çabalarına destek olmak amacıyla hemen mali kaynak tahsis ettik. Benzer finansal desteği Gine’ye de sağladık.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) da salgından etkilenen ülkelere ve komşularına sağlık ekipmanı ve desteği için çalışmaktadır. Ayrca, malzeme ve mali desteği içeren 5 milyon ABD Doları tutarındaki bir ek destek paketi üzerinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Sayın Büyükelçiler, Bayanlar ve Baylar,
Türkiye ve Afrika arasında köprü kurmak
Afrika ile olan bağlarımızı güçlendirmeye devam ediyoruz. Kıta’da halihazırda 39 Büyükelçiliğimiz faaliyete göstermektedir. Afrika ülkelerinin Ankara’daki Büyükelçilik sayısının 32’ye ulaşmış olmasından da memnuniyet duymaktayız. Bu 32 Afrika Büyükelçiliğinin bugün burada temsil edilmesinden ayrıca mutluluk duymaktayım.
 Halklarımız arasındaki temaslar da artmaktadır. Halihazırda, Türkiye’de ve Afrika’da, eğitim gören, çalışan ve yaşayan binlerce karşılıklı vatandaşlarımız bulunmaktadır.
Afrika’da 40 civarında noktaya uçan THY, Kıta’nın başlıca uluslararası havayollarından biri haline gelmiştir. Yerel işgücü ve kaynakları kullanan, nihai ürünleri üçüncü ülkelere ihraç eden ve kendi alanlarında örnek teşkil etmekte olan Kıta’daki Türk yatırımları gün geçtikçe artmaktadır. “Türkiye’de Afrika Yılı” olarak ilan ettiğimiz 2005 yılından beri, Afrika ülkeleri ile olan bağlarımız kuvvetlenmektedir.
Ekonomi ve Ticaret
İkili ticaret hacmimiz 2013 yılında 23 milyar Dolara ulaştı. 2014 yılının ilk 8 ayında ise neredeyse 13 milyar Dolara ulaştık. Ortak amacımız 2018 yılı itibariyle sözkonusu rakamı 50 milyar Dolara ulaştırmaktır.

Türk müteahhitler Kıta’da en fazla proje üstlenenler yatırımcılar arasındadır. 1972 ile 2014 yılının ilk 6 ayı arasındaki dönemde, Türk müteahhitlerin Afrika ülkelerindeki uluslararası iş hacmi %18.4’tür.
Donör ülke olarak Türkiye
Türkiye, Kıta’da insani faaliyetlerde lider ülkelerden birisi haline gelmiştir. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansının halihazırda Afrika’da 11 Koordinasyon Ofisi bulunmaktadır.
Türkiye 2012 yılında dünyada (ABD, İngiltere ve AB’nin ardından) en büyük dördüncü donör ülke olmuştur. Türkiye’nin yıllık insani yardımı 2 milyar ABD Dolarına ulaşmaktadır.
Afrika’nın Türkiye Resmi Kalkınma Yardımında payı %31’dir. Bu da 772 milyon Dolara tekabül etmektedir.
2013 yılında Türkiye 3.3 milyar Dolar değerinde Resmi Kalkınma Yardımında bulunmuştur. Bu da 2012 yılına kıyasla %30’luk bir artışa denk gelmektedir.
Hükümetimizin burs programı kapsamında bu eğitim yılında Afrika ülkelerine 1071 yüksek öğrenim bursu sağlamaktayız.
Çeşitli Bakanlıklarımız ve kurumlarımız tarafından düzenlenen çok sayıda teknik eğitim programına ilaveten, Bakanlığımca her yıl düzenlenen eğitim programlarına 1992 yılından bu yana Afrika ülkelerinden 200’ü aşkın genç diplomat katılmıştır. 

 

Sayın Büyükelçiler, Bayanlar ve Baylar,
İkinci Zirve
Hepinizin bildiği üzere, II. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi 19-21 Kasım 2014 tarihlerinde Malabo’da düzenlenecektir. Zirve’nin teması “Afrika’nın Sürdürülebilir Kalkınmasını ve Bütünleşmesini Güçlendirmek için Yeni bir Ortaklık Modeli” olarak belirlenmiştir.
Zirve sırasında bir Ortak Bildiri ile 2015-2018 yıllarını kapsayan Türkiye-Afrika Ortaklığı Ortak Uygulama Planı kabul edilecektir. Ortak Uygulama Planı, tarım, eğitim, sağlık, ticaret-yatırım, enerji, barış ve güvenlik gibi öncelikli işbirliği alanlarını içermektedir.
Zirve, 19 Kasım tarihinde düzenlenecek Yüksek Düzeyli Memurlar Toplantısı ile başlayacak, ikinci gün Bakanlar düzeyinde toplantılar ile devam edecek ve 21 Kasım’da Devlet/Hükümet Başkanları Zirvesi ile sona erecektir.
Zirve, Banjul Formülü’ne uygun şekilde düzenlenecektir. 
Bu vesileyle, Zirve’ye büyük önem atfettiğimizi ve en yüksek düzeyde, yani Devlet ve Hükümet Başkanları seviyesinde katılım beklediğimizi vurgulamak istiyorum.
II. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi’nin ikili işbirliğimizde yeni bir dönemin başlangıcı olacağını tekrar belirterek, hepinize ilginiz için teşekkür ediyorum. 
Şimdi sözü sizlere bırakmak istiyorum.